स्थायी ज्ञान (नेपाली अनुवाद ) | Wise Words ज्ञानाक्षर

स्थायी ज्ञान (नेपाली अनुवाद )

रोशन

*यो सामग्री ज्ञानाक्षर मा प्रकाशित गुरु तरुण प्रधानज्यू को हिन्दी लेखको नेपाली अनुवाद मात्र हो। यसको उद्देश्य गुरुको ज्ञानको प्रसार र संरक्षण गर्नु हो। कुनै भाषिक त्रुटि वा अपव्याख्या भएमा क्षमा माग्दै, हामी विद्वान पाठकहरूबाट सुझावको अपेक्षा गर्दछौँ। ज्ञान प्रसारको हेतु यो अनुवादित सामग्री प्रयोग गर्न जो कोही पूर्णतः स्वतन्त्र छ।*

स्थायी ज्ञान

"यो लेख अनित्यता (नश्वरता) को सन्दर्भमा ज्ञानको संरक्षण गर्ने समस्यामाथि केही सैद्धान्तिक चिन्तन र मेरो व्यक्तिगत दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्दछ। यसलाई परम सत्य वा ज्ञानमार्गको प्रारम्भिक उपदेश मान्नु हुँदैन। यो ज्ञानदीक्षा र तन्त्र बोधि का उन्नत साधकहरू का लागि लक्षित छ।"
"प्रायः एउटा प्रश्न उठ्ने गर्दछ: यदि व्यक्ति क्षणभङ्गुर (अस्थायी) छ र कुनै पनि क्षण मृत्युवरण गर्न सक्छ भने, मूल ज्ञान को के सान्दर्भिकता? मृत्युसँगै उसले यति परिश्रम गरेर आर्जन गरेको सम्पूर्ण ज्ञान नष्ट भएर जान्छ भने, यसको के फाइदा, जब हामीले यसलाई गुमाउने नै छौँ र?"
"ज्ञानमार्ग मा एउटा तयारी उत्तर प्रतिप्रश्नका रूपमा दिइन्छ: हरेक दिन भोजन गर्ने के लाभ, जब तपाईं एक-दुई दिनमै के खानुभयो भन्ने विस्मृत (बिर्सनु) गर्नुहुन्छ? शिक्षा, परिवार, नोकरी आदिको के औचित्य , जब मृत्यु जुनसुकै बेला आएर सबै थोक मेट्न सक्छ?"
"र, तपाईंलाई थाहा छ, यो उत्तर कसैलाई चित्त बुझ्दैन। परमसत्यको दृष्टिले स्पष्ट छ: वास्तवमा कुनै ज्ञान छैन, केवल अज्ञेयता (जान्न नसकिने अवस्था) मात्र छ; न त कुनै व्यक्ति छ, न जन्म-मृत्यु, न पुनर्जन्म। तैपनि, व्यावहारिक (लौकिक, अस्थायी सत्य) दृष्टि ले यो प्रश्न तर्कसङ्गत लाग्दछ। निश्चय नै, हामीले यस ज्ञानलाई कुनै प्रकार सुरक्षित राख्न सक्यौँ भने यसको केही उपयोग हुन सक्छ। कमसेकम ज्ञान प्राप्तिका लागि बारम्बार गरिने प्रयास जोगिनेछ, र जुन विकास भइरहेको छ त्यो तीव्र गतिमा अगाडि बढ्न सक्नेछ। सम्भवतः, शरीर र लोक परिवर्तन (अवस्था परिवर्तन) को समयमा अज्ञानमा हुने पतनलाई रोक्न सकिन्छ। हामी पूर्ण रूपले मायाको क्षेत्रमा छौँ। र मायाको क्षेत्रमा, तपाईंलाई थाहा भएकै कुरा हो, सत्य होइन, केवल माया नै काम लाग्दछ।"
"त्यसैले, दृढ संकल्पित साधक को आफ्नो ज्ञानलाई स्थायी रूपमा सुरक्षित राख्ने यो इच्छा पूरा गर्न के गर्न सकिन्छ, त्यस विषयमा विचार गरौँ। सौभाग्यवश, हामी यही माया का केही विशिष्टताहरू लाई प्रयोग गरेर यस कार्यलाई सिद्ध गर्न सक्छौँ र निरन्तर परिवर्तनशील भइरहे पनि स्थिरताको आभास कायम राख्न सक्छौँ। जसरी मानव शरीरले आफ्नो जीवनकालमा कोशिकाहरू एवं पदार्थको बारम्बार परिवर्तन भए तापनि आफ्नो आकार र स्वरूप (रूप) बनाएर राख्दछ। यसको मुख्य सार भनेको निरन्तर प्रतिलिपिकरण द्वारा सूचनाको संरक्षण गर्नु हो। पुराना प्रतिलिपिहरू अन्त्यमा नष्ट हुन्छन्, तर नयाँ प्रतिलिपिहरू बनिसकेपछि मात्र। अतः, मेरो सीमित ज्ञान अनुसार, ज्ञानलाई सधैँ सुरक्षित राख्ने का निम्न उपायहरू छन्:"

१. कारण शरीर को संस्कार
२. कुल
३. संघ
४. गुरु
५. गुरुक्षेत्र
६. तांत्रिक विधि
७. आत्मीय साथी
८. चेतन मृत्यु
९. तुरीय
१०. विकास

१ कारण शरीरका संस्कार 
"जसलाई 'कर्मसञ्चय' पनि भनिन्छ, यी स्वाभाविक रूपले कारण शरीरमा सञ्चित (जम्मा) हुँदै जान्छन् जब कुनै कर्म वा घटना घटित हुन्छ। कारण शरीरले सबै थोक सङ्ग्रहित गर्दछ, तर महत्त्वपूर्ण तत्त्वहरू भने दृढतापूर्वक अङ्कित (नक्कल) हुन्छन्, जस्तै: जीवनका प्रमुख घटनाहरू, सिकिएका पाठहरू, नयाँ सङ्कल्पहरू आदि। यसरी नै, तपाईंको मार्ग र ज्ञान पनि सञ्चित हुन्छ।"
"यो अर्को जन्ममा घटनाहरूको स्मृति (याद) को रूपमा होइन, तर प्रवृत्तिहरू (झुकाव/स्वभाव) का रूपमा प्रकट हुन्छ। अर्को जन्ममा, तपाईं त्यही मार्गको खोजी गर्नुहुनेछ र त्यही ज्ञानतर्फ आकर्षित हुनुहुनेछ। यो तपाईंको पूर्वनियति (पूर्व निर्धारित भाग्य), अर्थात् जीवनको लक्ष्य बन्नेछ। उचित परिस्थिति र सही गुरु भेट्नासाथ, तपाईं यसलाई एकै दिनमा पुनः प्राप्त गर्न सक्नुहुनेछ। यो पानीमा माछालाई जस्तै सरल हुनेछ। यहाँको कुञ्जी (मुख्य रहस्य) भनेको प्रबल संस्कार हो।"
"यदि तपाईं ज्ञान एवं ज्ञानमार्गका संस्कारहरूलाई अत्यन्तै दृढ (बलियो) बनाउनुहुन्छ भने, यो निश्चित छ कि तिनीहरू बारम्बार प्रकट हुनेछन्। यिनलाई दृढ बनाउने उपायहरू:"

१) यिनलाई जीवनमा सर्वोच्च प्राथमिकता एवं महत्त्व दिनुहोस्।
२) ज्ञानलाई बारम्बार दोहोर्याउनुहोस् (मनन गर्नुहोस्)।
३) नित्य साधना वा साक्षीभाव को अभ्यास गर्नुहोस्।
४) ज्ञानमय जीवन जिउनुहोस्, जहाँ सत्सङ्ग, गुरु, ग्रन्थ, सेवा आदि मुख्य कार्य हुन्।
५) ज्ञान एवं गुरुहरू प्रति प्रेमभाव राख्नुहोस्।
"यो सबैभन्दा स्वाभाविक र सरल मार्ग हो। यसले यो सुनिश्चित गर्दछ कि नयाँ जन्ममा वा प्रतिकूल परिस्थितिहरूमा बिर्सिए पनि, तपाईं यसलाई पुनः शीघ्रतापूर्वक (चाँडै) प्राप्त गर्नुहुनेछ। यो कुनै प्रतिभा, कलात्मक क्षमता वा शक्तिहरूको संस्कार जस्तै हो। यसको अर्को लाभ यो पनि हो कि विकासको प्रवाहमा उच्च या निम्न योनिहरूमा जन्म लिँदा पनि यो कायम रहनेछ। तर, कारण शरीरमा यसलाई दृढतापूर्वक अङ्कित गर्नु भने आजीवन साधना हो। यो तपाईंको रुचि एवं साधनाको तीव्रतामा निर्भर गर्दछ। कहिलेकाहीँ प्रबल इच्छाहरू, अशुद्धताहरू वा कर्मबन्धनले प्राथमिकता लिन्छन्, र यो विस्मृत (बिर्सन) हुन सक्छ। तर ज्ञानको बीज भने सधैँ रहिरहन्छ।"

२ कुल (वंश/जाति)
"अर्थात् रक्त परिवार/वंश वा जाति। यो ज्ञानको भण्डार सुरक्षित राख्ने एउटा काल-परखित (समयद्वारा प्रमाणित) उपाय हो। यस विधिले कारण शरीरको त्यो प्रवृत्तिको उपयोग गर्दछ जसका कारण व्यक्ति एकै कुल/जातिमा बारम्बार जन्म लिन्छ यो कर्मबन्धन का कारणले हुन्छ। हामी यसको उपयोग ज्ञानमार्गका अनुकूल कुल वा जातिमा जन्म सुनिश्चित गर्नका लागि गर्न सक्छौँ। कमसेकम, तपाईंले एक आध्यात्मिक परिवार वा उदार (खुला विचारका) माता-पिता प्राप्त गर्नुहुनेछ। यदि त्यसो भएन भने, ज्ञानमार्गको व्यापक प्रसार भएको देशमा जन्म हुन सक्छ।"
"यदि तपाईं पहिलेदेखि नै यस्तो कुलमा जन्मनुभएको छ भने, तपाईं भाग्यशाली हुनुहुन्छ। यसलाई दृढतापूर्वक समातिराख्नुहोस् (थाम्नुहोस्)। यदि होइन भने, यस्ता मानिसहरूसँग मैत्री, व्यापार, विवाह, दत्तक ग्रहण, संभोग सेवा आदि द्वारा कुलको सदस्य बन्ने प्रयास गर्न सक्नुहुन्छ। निश्चय नै, तपाईं थप रचनात्मक उपायहरू सोच्न सक्नुहुन्छ। यहाँ दृढ कर्मबन्धन निर्मित गर्नु नै मुख्य कुञ्जी (Key) हो।"
"मलाई थाहा छ, केही पाठकहरू यस विचारमा हाँस्नेछन् र केहीले यसलाई जातिवादी सोच सम्झेर आपत्ति जनाउनेछन्। त्यसैले जे कुराले तपाईंको डुङ्गा पार लगाउँछ, त्यही गर्नुहोस्। प्राचीन कालमा यो एक वैध (मान्य) साधन थियो। यसका केही हानिहरू पनि छन्, जस्तै: कुल/जातिहरू समयसँगै भ्रष्ट हुन्छन्, मलिन (अशुद्ध) हुन्छन् वा मार्गबाट भट्कन्छन्। साथै, तपाईं अर्को जातिमा विवाह गर्न पाउनुहुने छैन, अतः तपाईं यसैसँग जोडिरहनुपर्छ। कुलको पतन तपाईंको पतनको कारण बन्नेछ, र उत्थान (उन्नति) तपाईंको उत्थान।"

३ सङ्घ (परम्परा/समूह)
"अर्थात् परम्परा वा तपाईंको मार्गका अन्य साधकहरूको महापरिवार। मेरो विचारमा, यो कुलभन्दा उत्तम विकल्प हो, किनकि परम्पराहरू अधिक स्थायी हुन्छन् र वैश्विक पहुँच (Global Reach) राख्छन्। अर्को कुरा, कुलमा समावेश हुने विचित्र विधिहरूको तुलनामा परम्परामा सम्मिलित हुनु सरल छ।"
"यो सहचर्य (सङ्गत) ले कारण शरीरमा एक स्थायी बन्धन वा संस्कार निर्मित गर्नेछ, र आगामी जन्ममा तपाईं स्वयम् नै यस परम्परातर्फ आकर्षित हुनुहुनेछ। स्पष्ट छ, तपाईंले परम्पराका नियमहरूको पालना गर्नुपर्नेछ, अनुशासनमा रहनुपर्नेछ, र हृदयदेखि यसलाई प्रेम गर्नुपर्नेछ। यदि तपाईं कुनै कारणवश यसलाई छोड्न चाहनुहुन्छ भने, फस्न पनि सक्नुहुन्छ। तर सङ्घलाई छाड्नु भने तुलनात्मक रूपमा सरल छ। सम्झौता खारेज हुने शर्तहरू सरल छन्।"
"एक रोचक विषय के हो भने, सङ्घको सम्मिलित ऊर्जा एवं त्यहाँका गुरुहरूको शक्तिले तपाईंलाई बारम्बार परम्परामा तान्नेछ, चाहे तपाईंको जन्म जुनसुकै अवस्था मा भएको किन नहोस्। सङ्घले तत्काल स्मरण (झल्को) गराउन सक्छ। कहिलेकाहीँ पूर्वजन्मको स्पष्ट स्मृतिहरू पनि जागृत हुन सक्छन्। यो सङ्घको सामूहिक सङ्कल्प का कारणले हुन्छ, जुन अत्यन्तै प्रबल (बलियो) हुन्छ कुनै पनि तान्त्रिकलाई यो कुरा राम्ररी थाहा हुन्छ।"
"मानव जन्म समाप्त भएपछि, तपाईं अभौतिक सङ्घ मा सम्मिलित हुनुहुनेछ र बिर्सने चिन्ताबाट मुक्त भएर आफ्नो मार्गमा अग्रसर रहनुहुनेछ।"

४. गुरु
"निःसन्देह, अरू कसले तपाईंको रक्षा गर्ला र? केही साधकहरू अत्यन्तै भाग्यशाली हुन्छन्, जसले आफ्ना गुरुसँग घनिष्ट सम्बन्ध राख्छन्। उनीहरू गुरुलाई प्रेम गर्छन्, उहाँको आज्ञापालन गर्छन्, प्रिय शिष्य बन्छन् र गहन बन्धन (गहिरो सम्बन्ध) निर्मित गर्छन्। यसको वर्तमान जीवनमा उन्नतिको स्पष्ट लाभहरू बाहेक केही उच्च प्रभावहरू पनि छन्।
"गुरु-शिष्यको दृढ बन्धन भएको अवस्थामा, र गुरुले स्वयम् आफ्नो ज्ञान एवं मार्गलाई सुरक्षित राख्न का लागि पहिले नै गरिएका प्रयासहरूका कारण, स्वाभाविक रूपमा गुरुले आफ्ना शिष्यहरूलाई र शिष्यले आफ्ना गुरुलाई भावी जन्महरूमा खोज्नेछन्। उनीहरू एक-अर्कालाई चिन्नेछन् र भेट्नेछन्। यसको परिणाम या त तीव्र उन्नति हुनेछ या पूर्ण स्मरण (सम्झना)।"
"कहिलेकाहीँ, बन्धनलाई दृढ गर्नका लागि गुरुले शिष्यहरूसँग केही यस्ता अनुष्ठान (Rituals) गर्छन् जुन विवाह-सदृश (विवाहजस्तै) प्रतीत हुन्छन्। तपाईंले बिर्सन सक्नुहुन्छ, तर तपाईंका गुरुलाई स्मरण (याद) रहनेछ।"
"तपाईं उहाँलाई 'आत्मीय साथी' सम्झन सक्नुहुन्छ। कहिलेकाहीँ गुरु पुनर्जन्म लिनुहुन्न र सूक्ष्म रूपमा शिष्यहरूको मार्गदर्शन गरिरहनुहुन्छ। शिष्यहरूलाई अवश्य स्मरण गराइनेछ। यो ती देशहरूमा अधिक हुन्छ जहाँ गुरु-शिष्य सम्बन्धलाई अन्य सबै सम्बन्धहरूभन्दा श्रेष्ठ मानिन्छ। तपाईंलाई थाहा भएकै कुरा हो, आजकल यो परम्परा घट्दैछ र यस्ता बन्धनहरू विरलै निर्मित हुन्छन्।"

५. गुरुक्षेत्र
"केही साधकहरू गुरुको नजिकै रही रहन सक्ने भाग्यशाली हुँदैनन्, तर चिन्ताको कुनै विषय छैन हामीसँग सम्पूर्ण गुरुक्षेत्र छ। केवल गुरुक्षेत्रसँग केही व्यवस्था (मिलान) गर्नुहोस्, उहाँहरूसँग प्रार्थना गर्नुहोस् र उहाँहरूले प्रत्येक आगामी जन्ममा तपाईंलाई तपाईंको ज्ञानको स्मरण गराइनेछ भन्ने कुरा सुनिश्चित गर्नुहुनेछ।"
"यसका लागि तपाईंले गुरुक्षेत्रलाई प्रसन्न (खुशी) पार्नुपर्नेछ। सौभाग्यवश, यो कठिन छैन केवल एक प्रचण्ड साधक बन्नुहोस्। रुचि देखाउनुहोस्, गुरुक्षेत्रसँग बारम्बार प्रार्थना गर्नुहोस्। साधकहरूलाई उनीहरूको मार्गको स्मरण गराउनु गुरुक्षेत्रको कार्य भएकाले, यो अवश्य हुनेछ। तपाईंले केवल विनम्रतापूर्वक निवेदन (निवेदन) गर्नुपर्नेछ। केही पटक दोहोर्याउनुहोस्, पुग्छ।"
"तपाईं एक ठूलो अनुष्ठान (Ritual) पनि गर्न सक्नुहुन्छ ताकि तपाईंको सन्देश सशक्त रूपमा पुगोस् यो तपाईंमा निर्भर गर्दछ। कहिलेकाहीँ तपाईंलाई स्वीकृतिको सङ्केत मिल्नेछ, कहिलेकाहीँ नमिल्न पनि सक्छ। अतः यसमा केही विश्वास चाहिन्छ। साथसाथै समर्पण र संवेदनशीलता को आवश्यकता पनि छ।"
"गुरुक्षेत्रको ऊर्जा सबै प्राणीहरूको उन्नति को दिशामा कार्यरत छ यो उहाँहरूको पूर्णकालीन कार्य हो। यदि तपाईं यस कार्यमा योगदान दिन सक्नुहुन्छ भने, निश्चय नै तपाईंमाथि ध्यान दिइनेछ। र, तपाईं एक सहयोगी हुनुभएकाले, तपाईंलाई स्मरण गराइनेछ र आगामी जन्ममा सहायता प्रदान गरिनेछ। कहिलेकाहीँ तपाईंलाई उपहार र पर्याप्त साधनहरू पनि प्रदान गरिनेछन् ताकि तपाईं आफ्नो कार्य वा मार्गमा निरन्तर अग्रसर (अगाडि बढिरहन) रहन सक्नुहोस्। यो एक पुरस्कार हो र कृपा पनि हो।"
"गुरुक्षेत्रमा सम्मिलित हुने वा उहाँहरूसँग सम्पर्क गर्ने तरिकाहरू तपाईंको कार्यक्रम मा दिइएका छन्।"

६. तान्त्रिक विधिहरू 
"यी विधिहरू तन्त्रको क्षेत्रमा रहेका साधकहरूलाई प्रिय हुन्छन्। यदि तपाईं स्वाधीन मार्ग मा हुनुहुन्छ भने, तपाईं आफ्नो ज्ञान-अध्ययनलाई स्मरण राख्ने दृढ सङ्कल्प विकसित गर्न सक्नुहुन्छ। तपाईं आफ्नो ज्ञानलाई कारण शरीर बाहेक कुनै अन्य स्मृति क्षेत्रमा पनि स्थापित गर्न सक्नुहुन्छ (केवल एक विकल्पको रूपमा)। यो आपत्कालीन अवस्था का लागि उत्तम हुन्छ।"
"तपाईं ती स्थान वा घरहरूलाई प्राणवान (Enlivened) बनाउन सक्नुहुन्छ जहाँ तपाईंको जन्म हुने सम्भावना छ, वा यस्तो व्यवस्था गर्न सक्नुहुन्छ जसले तपाईंलाई पूर्व साधनाहरूको स्मरण गराओस्। यी विधिहरूलाई तपाईंको कार्यक्रम मा बुझाइएको छ।"
"हो, तन्त्रमा आकाश नै सीमा हो कल्पनाशील बन्नुहोस्। तपाईं अभौतिक मा अनुस्मारक (Reminders) स्थापित गर्न सक्नुहुन्छ, जुन भौतिक जगतमा ठीक त्यही समयमा प्रकट हुनेछन् जब तपाईंलाई ती आवश्यकता पर्नेछ। तपाईं आजै आफ्नो अर्को जन्म योजित गर्न सक्नुहुन्छ। यदि तपाईं पराधीन मार्ग मा हुनुहुन्छ भने, तपाईंका देवताले तपाईंको रक्षा गर्नेछन्। अहिले नै सन्धि गर्नुहोस् हो, यहाँ केही लेनदेन हुनेछ।"
"तपाईंले अनुमान लगाइसक्नुभयो होला कि यस मार्गमा असाधारण प्रतिभा र क्षमताहरूको आवश्यकता छ। तैपनि, केही मानिसहरू यो मार्ग अपनाउँछन्, र केही यस्तै व्यवस्थाहरूसहित जन्म लिन्छन्। यहाँ तपाईं आफ्ना पूर्वजहरूबाट पनि सहायता लिन सक्नुहुन्छ यो तपाईंको उनीहरूसँगको पूर्व सम्बन्धको गुणस्तर मा निर्भर गर्दछ। र अन्ततः, यदि सबै प्रयास विफल भयो भने, देवीसँगै प्रार्थना गर्नुहोस् उहाँले कहिल्यै 'नाईं' भन्नुहुन्न।"

७. आत्मीय साथी 
"वा दिव्य साथी यो कल्पना जस्तो लाग्न सक्छ, तर जे भए पनि, यो अज्ञानमा पुनः पतन हुनबाट बच्ने एउटा अत्यन्तै लोकप्रिय र आकर्षक उपाय हो। दुई साधकहरू एउटा दृढ र आत्मीय बन्धन (गहिरो सम्बन्ध) बनाउन सक्छन्, जसको उद्देश्य प्रत्येक अवतारमा एक-अर्कालाई सहयोग गर्नु हुन्छ।"
"उनीहरू सँगसँगै अवतरित (जन्म) हुन्छन्, सँगसँगै उन्नति (विकास) गर्छन्, र एक-अर्कालाई स्मरण (याद) दिलाइरहन्छन्। यतिसम्म कि उनीहरू कारण शरीर को स्तरमा स्थायी रूपमा जोडिन पुग्छन्। यो एक आत्मादुई शरीर भएको जस्तै हो।"
"पुरुषस्त्रीको जोडी यस प्रकारको आध्यात्मिक साझेदारी का लागि आदर्श (उत्कृष्ट) मानिन्छ, तर यो धेरै रूपहरूमा प्रकट हुन सक्छ माता, पुत्र, पिता, बाजे, गुरु, प्रेमी आदि। मलाई यसमा कुनै समस्या देख्दिन, सिवाय यदि उनीहरू दुवैले बिर्सिए वा अलग भएर आ-आफ्नो मार्गमा हिँड्न थाले भने।"
 
 ८. चेतन मृत्यु 
"यसको अर्थ हो मृत्युको समयमा विशेष रूपले अत्यन्त प्रबल चेतनाको विकास गर्नु। यसको परिणामस्वरुप पूर्ण स्मृति (सम्झना) सँग पुनर्जन्म हुन्छ, किनकि चेतना ले नै स्मृति सेतु निर्मित गर्दछ।"
"यस्तो चेतना उचित साधनाहरू, मृत्युको प्रक्रियाका दौरान गरिने विशेष अनुष्ठानहरू (Rituals), वा आजीवन चेतना साधना (द्वारा विकसित गर्न सकिन्छ। अन्य साधनाहरू, जस्तै: चेतन स्वप्न वा सूक्ष्म अवस्थाका प्रयोगहरू पनि चेतन मृत्युको कारण बन्न सक्छन्। किनकि मृत्यु केवल एउटा अवस्था परिवर्तन हो एक सपनाबाट अर्को सपनामा जानु जस्तै।"
"गुरु वा परम्परा ले यस सङ्क्रमण (Transition) मा सहयोग गर्न सक्छन्। गुरु विशेष रूपले उपयोगी हुन्छन्, यदि उहाँहरूले यो कार्य पहिले नै धेरै पटक गरिसक्नुभएको छ भने। कहिलेकाहीँ तपाईंलाई केही अभौतिक क्षेत्रहरूमा लगिनेछ जुन तपाईंको पूर्वजन्महरूको स्मरण गराउन र तपाईंको आगामी जन्मको योजना बनाउन मा सहायक हुनेछन्।"

९. तुरीय
"अर्थात् चौथो अवस्था यो जाग्रत (Waking), स्वप्न (Dream) र सुषुप्ति (Deep Sleep) मा अखण्ड चेतना को अवस्था हो, र वास्तवमा यो मृत्यु र पुनर्जन्म सहित सबै अवस्थाहरूको चेतनामा विलय हुनु हो। यो महत्त्वपूर्ण घटनाहरू, तपाईंको मार्ग र सम्पूर्ण ज्ञानको स्मृति (याद) लाई प्रत्येक अवस्थामा कायम राख्ने विशेषता हो।"
"स्मृतिमा कुनै व्यवधान हुँदैन र त्यसैले बिर्सने कुनै सम्भावना रहँदैन। तपाईं जुनसुकै अवस्थामा हुनुहोस्, स्मृति तत्काल त्यहाँ प्रतिलिपि हुन्छ र कायम रहन्छ।"
"हामी बिर्सन्छौँ किनकि हामी चेतन छैनौँ, र त्यसैले यो विधि मूल जडमा प्रहार गर्दछ। यो अवस्था धेरै वर्ष वा जन्महरूको तीव्र अभ्यास पछि प्राप्त हुन्छ। केहीले यसलाई शीघ्र प्राप्त गर्न सक्छन्। तेसो त, यो जाग्रत अवस्थामा चेतनाबाट प्रारम्भ हुन्छ। यदि तपाईं यसलाई समर्पणका साथ अभ्यास गर्नुहुन्छ भने, चेतनाको अवधि स्वप्न र निद्रामा विस्तृत (फैलँदै) जानेछ, र अन्ततः मृत्युको अवस्थामा पनि।"
"वास्तवमा, तार्किक रूपले यस्तो सत्ता को लागि मृत्यु वा पुनर्जन्म हुँदैन यो एक निरन्तर अनुभव हो, यद्यपि परिवर्तनशील , तर ज्ञानलाई कायम राख्नका लागि न्यूनतम प्रयास आवश्यक छ। मैले यहाँ साधकलाई 'सत्ता' भनेको छु, किनकि अब यो मानव रहेन, बरु ज्ञानको अवतार बन्यो, जसको प्रकृति नै चेतना हो।"

१०. विकास
"विकास स्वाभाविक रूपले स्वचालित हुन्छ। अतः, यो एक ढिलो मार्ग हो, जबसम्म तपाईं यसलाई तीव्र पार्नुहुन्न। जे भए पनि, यो हामी सबैको साथमा हुनेछ। यो प्रयत्नहीन छ। कहिलेकाहीँ तपाईं ज्ञान बिना जन्म लिनुहुनेछ, कहिले पतन हुनेछ, कहिले स्मरण (याद) हुनेछ र उन्नति हुनेछ, तर अन्ततः तपाईं विकासको त्यो स्तरमा पुग्नुहुनेछ जहाँ बिर्सनु असम्भव हुन्छ।"
"एक पटक उच्च स्तर प्राप्त भएपछि, सम्पूर्ण कारण शरीर निरीक्षणका लागि खुला हुन्छ र सञ्चित स्मृतिहरू वा प्रवृत्तिहरू मा पहुच सुलभ हुन्छन्। यिनलाई इच्छानुसार अवतरित (Manifest) गर्न सम्भव हुनेछ।"
"यस्तो स्तर त्यो सत्ता को हुन सक्छ जसका लागि मृत्यु आवश्यक छैन, जस्तै: कुनै अमर देवता वा देवी वा त्यसभन्दा पनि उच्च जीव। त्यहाँ तपाईंको कारण शरीर हुनेछ र अनित्यता पनि हुनेछ, तर तपाईंसँग यति शक्ति हुनेछ कि तपाईं यसको अनन्त प्रतिलिपिहरू बनाउन सक्नुहोस्, जसबाट स्मृति, ज्ञान वा तपाईंको उपलब्धिहरू हराउने कुनै सम्भावना रहनेछैन।"
"विकासलाई तीव्र गर्ने उपायहरू तपाईंको कार्यक्रम मा दिइएका छन्। जसले यिनको अभ्यास गर्नेछन्, उनीहरू यस स्तरमा शीघ्र पुग्नेछन्। कति छिटो? तपाईं सोध्नुहोला। यहाँ समय वर्षहरूमा होइन, बरु पुनर्जन्महरूको सङ्ख्यामा मापन गरिन्छ। केवल यति हुनेछ कि तपाईंले मानव वा निम्न योनिहरूमा कम पटक जन्म लिनुपर्नेछ। यहाँको कुञ्जी (Key) हो सही कर्म, जो सही ज्ञानले मात्र सम्भव हुन्छ।"

निष्कर्ष 
"यो कुरा पूर्णतः जान्दाजान्दै पनि कि ज्ञानको संरक्षणका सबै प्रयासहरू मायावी (Illusory) हुन्, यो साधकको स्वेच्छा को सम्मान गर्दै उनीहरूमाथि छोडिएको छ। यसका अतिरिक्त, केही साधकहरू ज्ञानको प्रकाश फैलाउनका लागि पुनः निम्न लोकहरूमा अवतरित (जन्म) हुनेछन् यही नै स्थायी स्मरण को एकमात्र लाभ हो।"

Share This Article

Like This Article

© Gyanmarg 2024 V 1.2

Privacy Policy

Cookie Policy

Powered by Semantic UI

Disclaimer

Terms & Conditions